Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, ngành y tế Việt Nam xác định đây không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, đổi mới mô hình quản trị và xây dựng hệ thống bệnh viện thông minh. Việc đẩy mạnh số hóa dữ liệu, triển khai bệnh án điện tử, liên thông dữ liệu và ứng dụng các công nghệ số đang từng bước tạo dựng hạ tầng y tế hiện đại, lấy người bệnh làm trung tâm và hướng tới hệ thống chăm sóc sức khỏe thông minh, hiệu quả.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Y tế cùng các bộ, ngành và địa phương đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý, tạo điều kiện để các cơ sở y tế triển khai chuyển đổi số đồng bộ, hiệu quả và bền vững.

Chuyển đổi số mang lại hiệu quả rõ nét trong hoạt động bệnh viện

Thực tế tại nhiều bệnh viện cho thấy, chuyển đổi số đã mang lại những thay đổi tích cực trong công tác quản lý, khám chữa bệnh và cải cách hành chính.

Tại Bệnh viện Đa khoa Chương Mỹ (Hà Nội), chuyển đổi số được triển khai trên toàn bộ quy trình từ tiếp đón, khám bệnh, điều trị đến quản trị bệnh viện. Theo lãnh đạo bệnh viện, sau hơn một năm thực hiện, hạ tầng công nghệ thông tin được đầu tư đồng bộ, các phần mềm chuyên môn vận hành ổn định, dữ liệu khám chữa bệnh được số hóa ngày càng đầy đủ, góp phần nâng cao chất lượng chuyên môn và giảm đáng kể thời gian chờ đợi của người bệnh.

Hiện bệnh viện đang vận hành đồng bộ nhiều hệ thống như Hệ thống quản lý bệnh viện (HIS), Hệ thống quản lý xét nghiệm (LIS), Hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y khoa (PACS), thanh toán điện tử, liên thông dữ liệu bảo hiểm y tế cùng nhiều nền tảng chuyên môn khác.

Đặc biệt, từ đầu năm, bệnh viện đã triển khai mô hình "bệnh viện không giấy", trong đó bệnh án điện tử thay thế hoàn toàn bệnh án giấy. Việc này không chỉ giúp rút ngắn quy trình khám chữa bệnh, giảm sai sót chuyên môn và tiết kiệm chi phí vận hành mà còn tạo nền tảng để kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống y tế trên phạm vi toàn quốc.

Bệnh án điện tử – hạ tầng dữ liệu cốt lõi của bệnh viện thông minh

Theo Sở Y tế Hà Nội, đến nay 100% bệnh viện công lập của thành phố đã hoàn thành triển khai hồ sơ bệnh án điện tử.

Nhiều bệnh viện cũng đưa vào sử dụng các kiosk tự phục vụ, cho phép người dân đăng ký khám bằng căn cước công dân gắn chip hoặc mã QR trên ứng dụng VNeID, lấy số tự động và tra cứu thông tin khám chữa bệnh nhanh chóng.

Các phần mềm quản lý được kết nối đồng bộ với cơ quan Bảo hiểm xã hội, hệ thống thiết bị y tế và chữ ký số của bác sĩ, giúp toàn bộ thông tin của người bệnh từ khi tiếp nhận đến khi ra viện được cập nhật liên tục trên hệ thống.

Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện 1.238 bệnh viện trên cả nước đã công bố triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, chiếm khoảng 75% tổng số bệnh viện, trong đó nhiều địa phương như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ đạt tỷ lệ triển khai rất cao.

Việc mở rộng bệnh án điện tử không chỉ góp phần nâng cao chất lượng điều trị mà còn hình thành nền tảng dữ liệu số phục vụ quản lý, nghiên cứu khoa học và phát triển các dịch vụ y tế thông minh.

Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu y tế quốc gia

Theo Bộ Y tế, chuyển đổi số trong ngành không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ vào từng bệnh viện mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu thống nhất trên phạm vi cả nước.

Ngành y tế đang tập trung xây dựng 14 cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung", đồng thời đẩy mạnh triển khai bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử và liên thông dữ liệu khám chữa bệnh.

Song song với đó, Bộ Y tế tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, công khai 270 thủ tục hành chính trên Cơ sở dữ liệu quốc gia và hoàn thành đơn giản hóa giấy tờ công dân đối với 73 thủ tục hành chính, đạt 100% chỉ tiêu được giao.

Riêng trong lĩnh vực khám, chữa bệnh, số lượng thủ tục hành chính đã được tinh gọn từ 106 xuống còn 39 thủ tục, góp phần giảm thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Các nền tảng dữ liệu trọng tâm như cơ sở dữ liệu người hành nghề, cơ sở khám chữa bệnh, kê đơn thuốc điện tử và dữ liệu người bệnh cũng đang từng bước được hoàn thiện, tạo nền móng cho hệ thống y tế số quốc gia.

Lấy người bệnh làm trung tâm trong chuyển đổi số

Theo TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), chuyển đổi số không đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ mà là quá trình đổi mới toàn diện mô hình quản trị và cung cấp dịch vụ y tế.

Trong mô hình này, dữ liệu số trở thành nền tảng cho công tác điều hành, quản lý chất lượng và bảo đảm an toàn người bệnh. Mọi hoạt động chuyển đổi số đều hướng tới mục tiêu phục vụ người dân tốt hơn, rút ngắn thời gian khám chữa bệnh, giảm thủ tục hành chính và nâng cao trải nghiệm của người bệnh.

Định hướng này cũng phù hợp với Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 72-NQ/TW về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Dữ liệu số mở đường cho AI trong y tế

Theo các chuyên gia, bệnh án điện tử không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn là nguồn dữ liệu quan trọng để phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong y tế.

PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, cho rằng khi dữ liệu khám chữa bệnh được số hóa và liên thông, bác sĩ có thể nhanh chóng truy cập toàn bộ tiền sử bệnh, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và quá trình điều trị trước đây của người bệnh. Điều này giúp nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, giảm trùng lặp xét nghiệm và bảo đảm tính liên tục trong chăm sóc sức khỏe.

Đồng thời, nguồn dữ liệu lớn này cũng tạo điều kiện để phát triển các hệ thống AI hỗ trợ ra quyết định lâm sàng, dự báo nguy cơ bệnh tật, quản lý sức khỏe cộng đồng và phục vụ nghiên cứu khoa học, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và hiệu quả quản lý y tế.

Vẫn còn nhiều thách thức cần tháo gỡ

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số ngành y tế vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn.

Nhiều cơ sở y tế còn hạn chế về hạ tầng công nghệ thông tin, nguồn nhân lực chuyên trách, kinh phí đầu tư cũng như khả năng chuẩn hóa và liên thông dữ liệu giữa các hệ thống.

Bên cạnh đó, yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày càng cao, đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ về công nghệ, quy trình quản lý và hành lang pháp lý để bảo đảm dữ liệu y tế được khai thác hiệu quả nhưng vẫn an toàn.

Hướng tới hệ thống bệnh viện thông minh

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, bệnh viện thông minh không chỉ là nơi được trang bị nhiều phần mềm hay thiết bị hiện đại, mà quan trọng hơn là mô hình quản trị mới, trong đó dữ liệu trở thành tài sản chiến lược và mọi quyết định chuyên môn, quản lý đều được hỗ trợ bởi công nghệ và bằng chứng khoa học.

Một bệnh viện thông minh phải giúp giảm thời gian chờ đợi, giảm thủ tục hành chính, hạn chế sai sót chuyên môn, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao chất lượng điều trị. Quan trọng hơn, công nghệ phải giúp đội ngũ y bác sĩ dành nhiều thời gian hơn cho công tác chuyên môn và chăm sóc người bệnh, thay vì bị chi phối bởi các quy trình hành chính.

Trong bối cảnh ngành y tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, việc triển khai bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử, liên thông dữ liệu và ứng dụng AI sẽ tạo nền tảng vững chắc để hình thành hệ thống bệnh viện thông minh tại Việt Nam. Đây không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn là động lực quan trọng để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, hiện đại hóa công tác quản trị và xây dựng nền y tế số phát triển bền vững, lấy người dân làm trung tâm.

Nguồn: Tổng hợp