Ngày 23/6, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng phối hợp với Sở Xây dựng cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Hội thảo “Ứng dụng công nghệ quy hoạch đô thị nhằm phòng chống ngập nước và thích ứng với biến đổi khí hậu tại thành phố Hải Phòng”. Sự kiện quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước, đại diện Đại sứ quán Hà Lan tại Việt Nam, các viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và địa phương trên địa bàn thành phố.

Hội thảo là diễn đàn quan trọng nhằm trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ các giải pháp khoa học, công nghệ và mô hình quy hoạch tiên tiến, góp phần nâng cao khả năng chống chịu của đô thị Hải Phòng trước những tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng và ngập lụt đô thị.

Chủ động thích ứng trước những thách thức từ biến đổi khí hậu

Phát biểu tại hội thảo, các chuyên gia nhận định Hải Phòng là đô thị cảng biển có vị trí chiến lược quan trọng của cả nước, đồng thời cũng là một trong những địa phương chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Với hơn 125 km đường bờ biển và nằm ở hạ lưu hệ thống sông Hồng – Thái Bình, Hải Phòng thường xuyên đối mặt với nguy cơ ngập lụt do mưa lớn, triều cường và nước biển dâng. Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng trong những năm gần đây đã làm gia tăng áp lực lên hệ thống hạ tầng thoát nước.

Theo các nghiên cứu được trình bày tại hội thảo, hệ số dòng chảy bề mặt tại nhiều khu vực đô thị của thành phố đã tăng mạnh từ khoảng 0,2 lên tới 0,85–0,9 do quá trình bê tông hóa và suy giảm diện tích thấm nước tự nhiên. Điều này khiến khả năng tiêu thoát nước giảm đáng kể và làm gia tăng nguy cơ ngập úng cục bộ khi xuất hiện các trận mưa lớn.

Đáng chú ý, theo các kịch bản biến đổi khí hậu cực đoan, đến năm 2126 mực nước biển khu vực Hải Phòng có thể tăng từ 0,9 đến 1,2 mét. Khi kết hợp với hiện tượng sụt lún nền đất, mức gia tăng tương đối có thể đạt khoảng 1,7 mét, tạo ra những thách thức lớn đối với quy hoạch và phát triển đô thị trong dài hạn.

Công nghệ số mở ra hướng tiếp cận mới trong quản lý ngập lụt đô thị

Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là việc ứng dụng các công nghệ số hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả dự báo, giám sát và quản lý ngập lụt.

Nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến đã được giới thiệu và thảo luận, nổi bật là mô hình Digital Twin (bản sao số đô thị). Công nghệ này cho phép xây dựng mô hình số phản ánh trạng thái thực của đô thị theo thời gian thực, giúp cơ quan quản lý theo dõi diễn biến ngập lụt, mô phỏng các kịch bản rủi ro và hỗ trợ đưa ra quyết định kịp thời.

Các chuyên gia đề xuất kết nối dữ liệu từ hệ thống cảm biến IoT hiện có trên địa bàn thành phố vào nền tảng Digital Twin nhằm hình thành hệ sinh thái dữ liệu đồng bộ phục vụ công tác giám sát, cảnh báo sớm và điều hành đô thị thông minh.

Bên cạnh đó, hội thảo cũng trao đổi nhiều giải pháp ứng dụng công nghệ khác như hệ thống GIS 3D trong quy hoạch không gian đô thị, trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích dữ liệu môi trường và dự báo ngập lụt, hệ thống cảm biến thông minh giám sát mực nước theo thời gian thực, cùng các vật liệu hạ tầng tiên tiến phục vụ nâng cao năng lực thoát nước đô thị.

Các đại biểu cũng đề xuất các giải pháp cải tạo hệ thống thoát nước tại khu vực đô thị lõi, đồng thời tích hợp nội dung quản lý ngập lụt vào Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2045 nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa phát triển đô thị và quản lý rủi ro thiên tai.

Phát triển hạ tầng xanh và khai thác các giải pháp dựa vào thiên nhiên

Bên cạnh các giải pháp công nghệ, hội thảo đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các giải pháp dựa vào thiên nhiên trong thích ứng với biến đổi khí hậu.

Nhiều ý kiến cho rằng việc đầu tư phát triển hạ tầng xanh, bảo tồn hệ thống hồ điều hòa, mặt nước tự nhiên và không gian thấm nước cần được xem là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị bền vững.

Các chuyên gia cũng đánh giá cao vai trò của hệ sinh thái rừng ngập mặn trong việc giảm thiểu tác động của sóng, triều cường, hạn chế xói lở bờ biển và góp phần hấp thụ khí nhà kính. Đây được xem là “lá chắn xanh” tự nhiên giúp tăng cường khả năng chống chịu của thành phố trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Bên cạnh đó, việc tăng cường phối hợp giữa quy hoạch đô thị, quản lý tài nguyên nước và quản lý rủi ro thiên tai được xem là yếu tố then chốt để xây dựng một đô thị phát triển hài hòa, bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Hướng tới đô thị cảng xanh, thông minh và có khả năng chống chịu cao

Trước những thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, Hải Phòng đang từng bước chuyển từ tư duy ứng phó bị động sang chủ động thích ứng dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và dữ liệu số.

Thành phố định hướng phát triển mô hình đô thị xanh, thông minh và có khả năng chống chịu cao thông qua việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như Digital Twin, GIS 3D, trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến IoT và các giải pháp quy hoạch theo mô hình “đô thị bọt biển” nhằm tăng khả năng hấp thụ, lưu giữ và điều tiết nước mưa ngay trong không gian đô thị.

Các chuyên gia nhận định rằng sự kết hợp giữa công nghệ số, hạ tầng xanh và quy hoạch tích hợp sẽ là chìa khóa giúp Hải Phòng nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, giảm thiểu rủi ro thiên tai, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Thông qua hội thảo, nhiều sáng kiến, giải pháp công nghệ tiên tiến cùng các kinh nghiệm quốc tế đã được chia sẻ, tạo nền tảng quan trọng để Hải Phòng tiếp tục hoàn thiện các chính sách và chương trình hành động về phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố cảng xanh, thông minh, hiện đại và phát triển bền vững trong tương lai.

Một số hình ảnh tại Hội thảo: