Trong bối cảnh khoa học và công nghệ ngày càng trở thành động lực cốt lõi cho phát triển kinh tế - xã hội những nhà khoa học tận tâm, bền bỉ cống hiến như Giáo sư,Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh chính là những “ngọn hải đăng” soi sáng hành trình đổi mới sáng tạo của đất nước. Việc bà được trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm – một trong những phần thưởng cao quý và lâu đời của Chính phủ Pháp – không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp nổi bật trong nghiên cứu khoa học và giáo dục mà còn là niềm tự hào chung của cộng đồng khoa học Việt Nam.

Dấu mốc vinh danh mang tầm quốc tế

Tối ngày 10/4, tại Hà Nội trong một buổi lễ trang trọng do Đại sứ quán Pháp tổ chức Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh – Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam – đã chính thức được trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm (Ordre des Palmes Académiques).

Được thiết lập từ đầu thế kỷ XIX, Huân chương Cành cọ Hàn lâm là phần thưởng danh giá nhằm tôn vinh những cá nhân có đóng góp xuất sắc trong lĩnh vực giáo dục, khoa học, văn hóa và nghệ thuật. Việc một nhà khoa học nữ Việt Nam được vinh danh ở cấp độ quốc tế như vậy cho thấy tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của trí tuệ Việt trên bản đồ khoa học thế giới.

Đối với Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh danh hiệu này không chỉ là thành quả cá nhân mà còn là kết tinh của cả một hành trình dài với sự đồng hành của đồng nghiệp, gia đình và các đối tác quốc tế. Bà chia sẻ rằng bên cạnh nỗ lực không ngừng nghỉ, chính sự ủng hộ và tin tưởng từ những người xung quanh đã giúp bà vững bước trên con đường theo đuổi khoa học.

Hành trình học thuật bền bỉ và đầy cảm hứng

Sinh năm 1974 tại Hải Dương, Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh sớm thể hiện niềm đam mê với khoa học. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 1994 bà tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên sâu và bảo vệ thành công luận án tiến sỹ tại Đại học Paris VI (Pháp) vào năm 2003 – một trong những trung tâm khoa học hàng đầu châu Âu.

Trong giai đoạn từ năm 1994 đến 2016, bà công tác tại Viện Kỹ thuật Nhiệt đới nơi đặt nền móng cho những nghiên cứu khoa học quan trọng trong lĩnh vực vật liệu. Với năng lực chuyên môn vững vàng và tinh thần trách nhiệm cao, năm 2016 bà được Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tin tưởng giao trọng trách Phó Hiệu trưởng sau đó là Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội.

Ở mỗi vị trí công tác, Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh đều để lại dấu ấn rõ nét, không chỉ trong nghiên cứu khoa học mà còn trong công tác quản lý và phát triển giáo dục đại học theo chuẩn quốc tế.

Đột phá trong nghiên cứu vật liệu y sinh

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất trong sự nghiệp khoa học của bà là việc cùng các cộng sự phát triển thành công vật liệu composite mới dựa trên sự kết hợp giữa nano oxit sắt siêu thuận từ (SPIONs) và hydroxyapatit (HAp).

Đây là một hướng nghiên cứu mang tính đột phá trong lĩnh vực vật liệu y sinh. Nhờ khả năng tăng nhiệt từ tính và dẫn thuốc loại vật liệu này khi mang hoạt chất chống ung thư như 5-FU có thể hỗ trợ tiêu diệt các tế bào ung thư đặc biệt là ung thư bàng quang.

Nghiên cứu này không chỉ mở ra triển vọng mới trong điều trị ung thư mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu của các nhà khoa học Việt Nam trong việc tiếp cận và làm chủ các công nghệ tiên tiến.

Thực tế, hành trình nghiên cứu của Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh trong lĩnh vực này đã được khởi động từ rất sớm. Ngay từ năm 2010, nhóm nghiên cứu của bà đã tập trung vào việc phát triển các vật liệu y sinh dựa trên hydroxyapatit – một loại vật liệu có khả năng tương thích sinh học cao.

Các ứng dụng của HAp rất đa dạng từ dạng bột bổ sung canxi đến lớp phủ trên các hợp kim y sinh để tạo nẹp vít hoặc kết hợp với polymer như poly axit lactic (PLA) để chế tạo nẹp tự tiêu. Đến năm 2020, trong quá trình hợp tác nghiên cứu với các đối tác Ba Lan ý tưởng kết hợp HAp với SPIONs đã ra đời, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc tạo ra vật liệu lai có tính năng vượt trội.

Thành tựu khoa học đáng nể

Trong suốt quá trình công tác, Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh đã công bố hơn 220 bài báo khoa học trên các tạp chí trong nước và quốc tế khẳng định vị thế của mình trong cộng đồng nghiên cứu.

Bà cũng là chủ biên của 3 cuốn sách tham khảo, sở hữu 2 giải pháp hữu ích được bảo hộ sở hữu trí tuệ đồng thời chủ nhiệm 21 đề tài nghiên cứu khoa học ở các cấp độ khác nhau, bao gồm 2 đề tài cấp nhà nước, 3 đề tài được tài trợ bởi Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NAFOSTED), cùng nhiều đề tài cấp bộ và cấp cơ sở.

Ngoài ra, bà còn tham gia 32 đề tài nghiên cứu khác thể hiện sự năng động và tinh thần hợp tác khoa học mạnh mẽ.

Không chỉ dừng lại ở các con số ấn tượng, những nghiên cứu của bà đều hướng tới tính ứng dụng cao, góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn trong y học và đời sống.

Người truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ và phụ nữ trong khoa học

Bên cạnh vai trò là một nhà khoa học, Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh còn là một nhà giáo tận tâm và một nhà quản lý giáo dục xuất sắc.

Bà luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến việc đào tạo và phát triển thế hệ trẻ đặc biệt là các nữ sinh viên theo đuổi khoa học. Theo bà, dù ngày càng có nhiều nhà khoa học nữ tài năng nhưng họ vẫn phải đối mặt với không ít rào cản từ trách nhiệm gia đình và xã hội.

Chính vì vậy, bà luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của sự đồng hành từ gia đình và khuyến khích các nhà khoa học nữ giữ vững đam mê, kiên trì theo đuổi mục tiêu.

Thông điệp của bà rất rõ ràng: thành công không đến từ may mắn, mà là kết quả của sự bền bỉ, quyết tâm và niềm tin vào giá trị của khoa học.

Vai trò lãnh đạo và dấu ấn tại USTH

Dưới sự dẫn dắt của Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) đã có những bước phát triển mạnh mẽ trở thành một trong những mô hình hợp tác giáo dục quốc tế thành công nhất tại Việt Nam.

USTH không chỉ là biểu tượng của mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Pháp mà còn là môi trường đào tạo tiên tiến, nơi hội tụ của các chương trình giảng dạy và nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế.

Giáo sư Jean Marc Lavest – Hiệu trưởng chính của USTH – đánh giá cao vai trò của bà trong sự phát triển của nhà trường. Ông cho rằng, Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh là một nhà lãnh đạo tâm huyết, luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao và sự quan tâm sâu sắc đến đội ngũ cán bộ, giảng viên và sinh viên.

Sự kết hợp giữa năng lực quản trị và chuyên môn khoa học đã giúp bà tạo dựng một môi trường học thuật năng động, sáng tạo và đầy cảm hứng.

Đối mặt với thất bại – một phần tất yếu của khoa học

Một trong những chia sẻ đáng chú ý của Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh là quan điểm về thất bại trong nghiên cứu khoa học.

Theo bà, không phải thí nghiệm nào cũng mang lại kết quả như mong đợi. Thất bại là điều không thể tránh khỏi trong khoa học thực nghiệm, và điều quan trọng là cách chúng ta nhìn nhận và học hỏi từ những thất bại đó.

Bà cho rằng, trong tương lai, các công bố khoa học nên đề cập nhiều hơn đến những thí nghiệm không thành công, bởi đó chính là những bài học quý giá, giúp định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo.

Quan điểm này thể hiện một tư duy khoa học cởi mở, trung thực và hướng tới sự phát triển bền vững của tri thức.

Biểu tượng của trí tuệ Việt Nam trong hội nhập quốc tế

Việc Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Thị Mai Thanh được trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm không chỉ là sự ghi nhận cá nhân mà còn là minh chứng cho sự hội nhập sâu rộng của khoa học Việt Nam với thế giới.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, những nhà khoa học như bà chính là cầu nối quan trọng góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Câu chuyện của bà cũng là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ trẻ, đặc biệt là các bạn nữ, dám ước mơ, dám dấn thân và kiên trì theo đuổi con đường khoa học.

Nguồn: Tổng hợp