Trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đã không còn là khái niệm xa lạ với cộng đồng công nghệ và cả người dân trên toàn thế giới. Từ việc hỗ trợ dịch thuật, xử lý hình ảnh, đến tự động hóa quy trình sản xuất hay chăm sóc khách hàng, AI đang dần len lỏi vào mọi lĩnh vực của đời sống. Trong bối cảnh ấy, sự trỗi dậy của Việt Nam như một ngôi sao mới nổi trên bản đồ AI toàn cầu đang thu hút sự chú ý mạnh mẽ.

Theo báo cáo mới nhất từ Mạng lưới Nghiên cứu Thị trường Độc lập Toàn cầu (WIN), Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ 6 trên tổng số 40 quốc gia trong Bảng Chỉ số AI Thế giới 2025. Đây là một thành tích đầy ấn tượng, khẳng định bước tiến vững chắc của đất nước hình chữ S trên hành trình chinh phục kỷ nguyên số.

Dân số trẻ và đô thị hóa: Bệ phóng cho AI Việt Nam

Kháo sát của WIN tại 40 quốc gia, bao gồm Việt Nam, đánh giá mức độ nhận thức, sử dụng, tin tưởng và lo ngại của người dân đối với AI. ở Việt Nam, đối tượng kháo sát bao gồm 900 người ở 4 đô thị lớn. Kết quả cho thấy Việt Nam nổi bật nhờ dân cư trẻ, năng động, và cở̉i mở với công nghệ.

Việt Nam xếp thứ 3 về mức độ tin tưởng AI (65,6 điểm) và thứ 5 về mức độ chấp nhận AI (71,6 điểm). Các chỉ số về sự quan tâm, nhận thức và cảm giác thoải mái khi dùng AI đều vượt mức trung bình thế giới. Điều này cho thấy sự trưởng thành trong nhận thức của người dân Việt Nam đối với AI.

Tuy nhiên, tần suất sử dụng AI vẫn khiêm tốn, chỉ 37,6 điểm (xếp thứ 17/40). 60% người dân tại 4 thành phố lớn đã từng sử dụng AI, nhưng chỉ 3% sử dụng hàng ngày. AI vẫn chưa trở thành một phần quen thuộc trong sinh hoạt.

Khác biệt rõ nặt giữa các vùng miền

Lực lượng sử dụng AI tích cực nhất là người trẻ 18–34 tuổi, đặc biệt tại Hà Nội và TP.HCM (trên 85%). Trong khi đó, tại Đà Nẵng và Cần Thơ, tỷ lệ thấp hơn nhiều, đặc biệt ở nhóm người trên 55 tuổi. Chỉ 1/10 người từ 55–64 tuổi tại Đà Nẵng từng sử dụng AI.

Theo ông Xavier Depouilly, xu hướng "càng trẻ càng dễ đón nhận AI" là toàn cầu. Việt Nam đang có lợi thế với thế hệ trẻ sẵn sàng "nhảy cóc công nghệ", bỏ qua các bước trung gian để tiếp cận nhanh AI hiện đại.

Sự cở̉i mở và những lo ngại

Việt Nam có mức độ quan tâm AI cao, nhưng cũng đồng hành với nhiều lo ngại:

- 52% lo về quyền riêng tư dữ liệu.

- 48% lo ngại AI thay thế con người trong việc làm.

- Chỉ 36% lo ngại deepfake/thao túc dư luận, mức thấp nhất trong các lo ngại được nêu.

Sự khác biệt trong mức độ nhận thức giữa Việt Nam và phương Tây cho thấy Việt Nam còn đứng trước nhiều câu hỏi về đạo đức, minh bạch trong AI.

Tầm nhìn phát triển AI Việt Nam trong tương lai

Để duy trì đà tăng trưởng, Việt Nam cần hướng đến ba chiến lược:

- Mở rộng tiếp cận AI cho vùng nông thôn, người lớn tuổi.

- Giáo dục AI đại chúng, phổ biến hiểu biết và kỹ năng AI.

- Xây dựng niềm tin với AI: Minh bạch, đạo đức, quy định rõ ràng.

Với dân số trẻ, xu hướng chủ động từ chính phủ, và sự sáng tạo của khu vực tư nhân, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành quốc gia dẫn đầu trong lĩnh vực AI khu vực châu Á. Vị trí thứ 6 toàn cầu là minh chứng cho tiềm năng đó – một tương lai mà AI được khai thác vì con người và phát triển bền vững.

Nguồn: Tổng hợp