Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực phát triển chủ đạo của các đô thị lớn, TP.HCM tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong khi chính thức thử nghiệm thiết bị bay không người lái (UAV) trong hoạt động giao hàng. Đây không chỉ là một bước tiến công nghệ đáng chú ý, mà còn là dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện chính sách, khung pháp lý và mô hình vận hành cho logistics đô thị thế hệ mới tại Việt Nam.

Thử nghiệm UAV giao hàng – dấu mốc đầu tiên tại TP.HCM

Ngày 5/1, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp với Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM cùng các doanh nghiệp công nghệ đã chính thức khởi động “Chương trình thử nghiệm ứng dụng thiết bị bay không người lái vào hoạt động giao hàng tại TP.HCM”. Đây là lần đầu tiên TP.HCM triển khai một chương trình thử nghiệm UAV giao hàng có quy mô, được tổ chức bài bản trong môi trường được kiểm soát chặt chẽ.

Hoạt động này nằm trong khuôn khổ chương trình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) các giải pháp công nghệ mới liên quan đến phương tiện bay không người lái, được triển khai trong phạm vi Khu Công nghệ cao TP.HCM. Chương trình là một trong những nội dung cụ thể hóa Nghị quyết số 20 của Hội đồng Nhân dân TP.HCM, với mục tiêu tạo không gian thử nghiệm thực tế cho các công nghệ tiên tiến, có tiềm năng ứng dụng cao vào đời sống kinh tế – xã hội.

Không đơn thuần là một buổi trình diễn công nghệ, chương trình thử nghiệm UAV giao hàng mang ý nghĩa chiến lược: thu thập dữ liệu thực tiễn, đánh giá hiệu quả vận hành, nhận diện rủi ro và từ đó làm cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như lộ trình triển khai trong tương lai.

Quyết tâm làm chủ công nghệ mới trên nền tảng an toàn và kiểm soát

Phát biểu tại chương trình, ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM nhấn mạnh: buổi thử nghiệm thể hiện rõ quyết tâm của thành phố trong việc mạnh dạn thử nghiệm, đánh giá và từng bước làm chủ các công nghệ mới, đồng thời vẫn bảo đảm nghiêm ngặt các yêu cầu về an toàn, an ninh – quốc phòng và trật tự xã hội.

Theo ông Hiếu, chương trình được triển khai trên cơ sở phép bay do Cục Tác chiến (Bộ Tổng tham mưu – Bộ Quốc phòng) cấp, có hiệu lực trong năm 2026. Toàn bộ hoạt động tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành về quản lý hoạt động bay, an toàn hàng không và an ninh quốc gia. Đây được xem là điều kiện tiên quyết, tạo tiền đề quan trọng để việc thử nghiệm UAV giao hàng diễn ra một cách bài bản, có kiểm soát và đúng pháp luật.

Trong bối cảnh công nghệ UAV phát triển nhanh, việc thử nghiệm trong khuôn khổ pháp lý rõ ràng không chỉ giúp hạn chế rủi ro mà còn tạo sự đồng thuận giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và xã hội. Điều này đặc biệt quan trọng đối với một đô thị đông dân, mật độ hạ tầng dày đặc như TP.HCM.

Đánh giá toàn diện tiềm năng UAV trong logistics đô thị

Một trong những mục tiêu trọng tâm của chương trình là đánh giá toàn diện khả năng ứng dụng UAV trong hoạt động bưu chính, logistics đô thị và phân phối hàng hóa chặng ngắn. Thông qua các chuyến bay thử nghiệm, các đơn vị tham gia sẽ thu thập dữ liệu thực tế liên quan đến:

Mức độ an toàn của thiết bị trong môi trường đô thị

Độ ổn định và độ tin cậy của hệ thống bay

Hiệu quả vận hành so với các phương thức giao hàng truyền thống

Khả năng tích hợp UAV vào chuỗi logistics hiện hữu

Cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp trong tổ chức vận hành thực tế

Những dữ liệu này sẽ là cơ sở quan trọng để đề xuất chính sách, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, cũng như xác định lộ trình mở rộng ứng dụng UAV trong thời gian tới.

Ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu bày tỏ kỳ vọng rằng, nếu chương trình thử nghiệm đạt kết quả tích cực, TP.HCM có thể tiến tới những kịch bản ứng dụng tham vọng hơn. “Chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng vào việc bay khoảng cách xa hơn, thậm chí từ Cần Giờ sang Vũng Tàu, góp phần rút ngắn thời gian giao hàng và kết nối hiệu quả hơn trong không gian đô thị mở rộng của TP.HCM mới, dự kiến vào quý I/2026”, ông Hiếu chia sẻ.

Tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp công nghệ thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp

Ở góc độ đơn vị quản lý khu thử nghiệm, GS.TS Nguyễn Kỳ Phùng – Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM cho rằng hoạt động thử nghiệm UAV giao hàng mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một sự kiện công nghệ. Theo ông, đây là minh chứng sống động cho khát vọng và năng lực làm chủ công nghệ cao của Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Thông qua quá trình phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp, hoạt động thử nghiệm được triển khai trong môi trường có kiểm soát, bảo đảm tính an toàn, minh bạch và phù hợp với khung pháp lý hiện hành. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp công nghệ:

Thử nghiệm sản phẩm và giải pháp trong điều kiện thực tế

Đánh giá hiệu quả công nghệ, quy trình vận hành

Từng bước hoàn thiện sản phẩm, thuật toán điều khiển và mô hình kinh doanh

Giảm thiểu rủi ro khi triển khai ở quy mô lớn

Theo GS.TS Nguyễn Kỳ Phùng, chính những thử nghiệm thực tế như vậy sẽ giúp rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu – phát triển và ứng dụng thương mại, đồng thời tạo ra hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững.

UAV và bài toán logistics đô thị hiện đại

Logistics đô thị đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất của các siêu đô thị. Tình trạng ùn tắc giao thông, chi phí vận chuyển tăng cao, áp lực phát thải và yêu cầu giao hàng nhanh đang đặt ra bài toán cần lời giải mới. Trong bối cảnh đó, UAV được xem là một trong những giải pháp tiềm năng, đặc biệt cho các đơn hàng chặng ngắn, giá trị cao hoặc cần giao nhanh.

Tuy nhiên, theo GS.TS Nguyễn Kỳ Phùng, việc đưa UAV vào lĩnh vực logistics đô thị là một bài toán khó, không chỉ về công nghệ mà còn về quản lý không phận, an toàn bay, bảo mật dữ liệu và chấp nhận xã hội. Chính vì vậy, những bước thử nghiệm có kiểm soát như tại TP.HCM là hết sức cần thiết.

“Chỉ khi có dữ liệu thực tế, chúng ta mới có thể đánh giá chính xác tác động của UAV đối với đô thị, từ đó hoàn thiện chính sách và triển khai các bước tiếp theo một cách thận trọng nhưng hiệu quả”, ông Phùng nhấn mạnh.

Sandbox công nghệ – nền tảng cho chính sách linh hoạt và đổi mới

Chương trình thử nghiệm UAV giao hàng tại TP.HCM cũng là ví dụ điển hình cho cách tiếp cận sandbox công nghệ – cho phép thử nghiệm có giới hạn trong không gian, thời gian và phạm vi kiểm soát nhất định. Mô hình này giúp cơ quan quản lý:

Quan sát trực tiếp tác động của công nghệ mới

Nhận diện sớm rủi ro và vấn đề phát sinh

Điều chỉnh chính sách kịp thời, tránh “đi sau” công nghệ

Tạo môi trường pháp lý linh hoạt nhưng không buông lỏng quản lý

Đối với doanh nghiệp, sandbox giúp giảm chi phí thử nghiệm, tăng cơ hội tiếp cận thị trường và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Hướng tới hệ sinh thái logistics thông minh của TP.HCM

Về dài hạn, việc thử nghiệm UAV giao hàng không chỉ phục vụ mục tiêu trước mắt mà còn góp phần định hình hệ sinh thái logistics thông minh, gắn với chiến lược phát triển đô thị thông minh và kinh tế số của TP.HCM.

Khi công nghệ UAV được tích hợp với trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), hệ thống quản lý giao thông và nền tảng số, thành phố có thể xây dựng những mô hình logistics linh hoạt, hiệu quả và thân thiện với môi trường hơn. Đây cũng là bước đi phù hợp với xu hướng phát triển bền vững, giảm phát thải và tối ưu hóa tài nguyên đô thị.

Chương trình thử nghiệm UAV giao hàng tại TP.HCM có thể chỉ là một bước đi ban đầu, nhưng lại mang ý nghĩa chiến lược lâu dài. Thông qua việc mạnh dạn thử nghiệm – đánh giá – điều chỉnh – hoàn thiện, TP.HCM đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong ứng dụng công nghệ cao vào quản lý đô thị và phát triển kinh tế.

Với sự đồng hành của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và giới khoa học, UAV không chỉ dừng lại ở những chuyến bay thử nghiệm, mà có thể trở thành một phần quan trọng trong bức tranh logistics đô thị hiện đại của TP.HCM trong tương lai gần.

Nguồn: Tổng hợp