Ngày 26/6, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (VNMPW/CC). Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn trong nước, hỗ trợ các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hiện thực hóa các thiết kế chip, rút ngắn quá trình nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa sản phẩm.

Tháo gỡ điểm nghẽn trong sản xuất thử chip bán dẫn

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, sau khi hoàn thành thiết kế, các mẫu chip cần được sản xuất thử trên silicon thực để kiểm chứng khả năng hoạt động, đánh giá hiệu năng, mức tiêu thụ điện, khả năng tản nhiệt cũng như phát hiện các lỗi kỹ thuật trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt.

Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp thiết kế vi mạch tại Việt Nam vẫn phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy nước ngoài dưới hình thức các dự án riêng lẻ. Điều này khiến chi phí tăng cao, dao động từ 30.000 đến 200.000 USD cho mỗi lần sản xuất thử, đồng thời thời gian chờ đợi kéo dài từ 12 đến 24 tháng, ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ phát triển sản phẩm.

Trong bối cảnh hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển mạnh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, hơn 7.000 kỹ sư thiết kế vi mạch và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai đào tạo về bán dẫn cùng các lĩnh vực liên quan, nhu cầu xây dựng một hạ tầng dùng chung phục vụ sản xuất thử ngày càng trở nên cấp thiết.

Theo thống kê, nhu cầu sản xuất thử trong nước hiện đạt khoảng 30.000 mẫu chip, đòi hỏi phải có cơ chế hỗ trợ nhằm giảm chi phí và tạo điều kiện để các đơn vị nghiên cứu nhanh chóng hoàn thiện sản phẩm.

Mô hình MPW giúp giảm chi phí và rút ngắn thời gian phát triển

Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn sẽ cung cấp đầy đủ các dịch vụ hỗ trợ trong toàn bộ quy trình sản xuất thử, từ công cụ thiết kế, thẩm định và kiểm chứng thiết kế cho đến kết nối với các nhà máy chế tạo chip (foundry), đơn vị đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ quốc tế.

Điểm nổi bật của trung tâm là triển khai mô hình Multi-Project Wafer (MPW) – phương thức gộp nhiều thiết kế chip khác nhau trên cùng một tấm wafer trong một đợt sản xuất. Cách làm này giúp chia sẻ chi phí giữa nhiều đơn vị, giảm đáng kể kinh phí sản xuất thử, đồng thời rút ngắn thời gian tiếp cận dây chuyền chế tạo.

Theo các chuyên gia, MPW không chỉ đơn thuần là hình thức gửi thiết kế đi chế tạo mà còn là một hệ thống kỹ thuật giúp đánh giá, kiểm chứng và giảm thiểu rủi ro trước khi bước vào giai đoạn sản xuất thương mại.

Hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử đến năm 2027

Phát biểu tại lễ ra mắt, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết việc nhanh chóng đưa Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn vào hoạt động thể hiện quyết tâm của Bộ trong việc triển khai các chính sách phát triển ngành công nghiệp bán dẫn sau khi hành lang pháp lý đã được hoàn thiện.

Theo kế hoạch, từ nay đến hết năm 2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử chip cho các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các nhóm thiết kế nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển sản phẩm bán dẫn trong nước.

Trong giai đoạn 2028 – 2030, trung tâm sẽ tiếp tục được hỗ trợ một phần kinh phí, đồng thời mở rộng các dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu nhằm nâng cao chất lượng thiết kế và tăng khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Mục tiêu đến sau năm 2030 là xây dựng VNMPW/CC trở thành một trong những trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín tại khu vực Đông Nam Á.

Mở rộng cơ hội phát triển các dòng chip "Make in Vietnam"

Theo bà Nguyễn Bích Yến, Chủ tịch VSAP Lab và là đại diện tổ chuyên gia tư vấn gồm 21 thành viên đến từ các tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu và trường đại học, mô hình MPW sẽ góp phần nâng cao chất lượng thiết kế vi mạch trong nước thông qua quá trình kiểm chứng trên sản phẩm thực tế.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị Việt Nam nên tập trung nghiên cứu và phát triển những dòng chip có lợi thế như chip xử lý tại biên (Edge AI) dành cho các thiết bị Internet vạn vật (IoT), bộ xử lý ngôn ngữ và hình ảnh tối ưu cho tiếng Việt, chip bảo mật phần cứng và công nghệ chiplet – giải pháp kết hợp nhiều khối xử lý chuyên biệt để tạo thành một hệ thống vi mạch hiệu năng cao.

Đánh giá về ý nghĩa của trung tâm mới, PGS.TS Trần Cao Vinh, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc tập trung các hoạt động hỗ trợ thiết kế, chế tạo thử, đóng gói và kiểm thử tại một đầu mối thống nhất sẽ giúp các nhóm nghiên cứu giảm đáng kể khó khăn trong quá trình phát triển sản phẩm.

Hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn quốc gia

Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn sẽ là nền tảng dùng chung dành cho tất cả các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các nhóm nghiên cứu trong nước.

Việc đưa trung tâm vào hoạt động không chỉ góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về sản xuất thử, mà còn tạo điều kiện để các ý tưởng thiết kế được hiện thực hóa thành sản phẩm, thúc đẩy quá trình đổi mới sáng tạo và từng bước hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam.

Trong bối cảnh bán dẫn được xác định là một trong những ngành công nghệ chiến lược, sự ra đời của VNMPW/CC được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước và tạo động lực để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.