Trong bối cảnh toàn cầu đang bước vào cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư với tốc độ nhanh chóng, sản xuất thông minh và phát triển bền vững đã trở thành xu hướng tất yếu của ngành công nghiệp hiện đại. Không nằm ngoài làn sóng đó, Việt Nam đang từng bước chuyển mình để thích ứng, đổi mới và bứt phá, hướng tới một nền công nghiệp hiệu quả, thông minh, xanh và hài hòa hơn.

Khẳng định xu thế này, Diễn đàn sản xuất thông minh bền vững 2025 đã diễn ra trong khuôn khổ Triển lãm và Hội nghị quốc tế lần thứ 21 về cơ khí chính xác và sản phẩm chế tạo tại Việt Nam (MTA 2025) từ ngày 2 đến 5/7 tại TP. Hồ Chí Minh. Sự kiện do Informa Markets Việt Nam, phối hợp cùng Cổng thông tin Khu công nghiệp Việt Nam (VIZ) và các đối tác chiến lược tổ chức. Với chủ đề “Chuyển đổi nền sản xuất thông minh bền vững trong kỷ nguyên mới”, diễn đàn là điểm hẹn quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia công nghệ trong và ngoài nước nhằm cập nhật xu hướng, chia sẻ giải pháp, kết nối hợp tác hướng tới một nền công nghiệp hiện đại và thân thiện với môi trường.

Chuyển đổi mô hình sản xuất – Từ truyền thống đến thông minh bền vững

Việt Nam đang ở ngưỡng cửa của sự chuyển đổi toàn diện. Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp công nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất, đã bắt đầu nhận thức rõ hơn về giá trị của việc áp dụng công nghệ số, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn vào hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, để bước vào “sân chơi lớn” của sản xuất thông minh toàn cầu, các doanh nghiệp không chỉ cần đổi mới công nghệ mà còn phải tích hợp yếu tố phát triển bền vững vào chiến lược hoạt động – bao gồm tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải carbon, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, và tạo ra giá trị lâu dài cho cộng đồng.

Tại diễn đàn, ông Võ Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp Khu công nghiệp TP. Hồ Chí Minh, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của hai Nghị quyết chiến lược gồm Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Theo ông, đây là động lực lớn thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp, nhất là trong các khu công nghiệp, chuyển đổi mô hình sản xuất sang hướng thông minh và bền vững.

“Diễn đàn là nền tảng quan trọng để các doanh nghiệp trong và ngoài nước cùng trao đổi, thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, từ đó hướng đến thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược mà Đảng và Chính phủ đã đề ra,” ông Thân phát biểu.

Bắt nhịp xu thế toàn cầu – Gắn kết công nghệ và phát triển xanh

Việc chuyển đổi sang sản xuất thông minh bền vững không chỉ là phản ứng với xu thế toàn cầu mà còn là yêu cầu sống còn trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt. Theo PGS.TS. Châu Đình Thành, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, diễn đàn lần này không chỉ có ý nghĩa thời sự mà còn mang tính chiến lược dài hạn đối với nền công nghiệp Việt Nam.

“Việc chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang mô hình thông minh gắn với quản trị xanh và bền vững không chỉ là một lựa chọn, mà là con đường duy nhất để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu, và đáp ứng các yêu cầu mới về phát thải ròng bằng 0, hiệu quả sử dụng tài nguyên và chuyển đổi xanh,” ông Thành nhấn mạnh.

Điểm nổi bật của diễn đàn là góc nhìn toàn diện về sự tích hợp giữa số hóa và xanh hóa trong mô hình sản xuất hiện đại. Đây là hai yếu tố song hành, không thể tách rời. Số hóa giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao năng suất, giảm chi phí vận hành; trong khi xanh hóa giúp bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài nguyên, hướng đến trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững.

Tầm nhìn chiến lược trong kỷ nguyên mới

Theo ThS. Nguyễn Thị Kim Khánh, Tổng Giám đốc Cổng thông tin Khu công nghiệp Việt Nam và Giám đốc điều hành Diễn đàn, nền sản xuất toàn cầu đang bước vào một kỷ nguyên mới, nơi công nghệ xanh và công nghệ số sẽ cùng định hình lại cách thức sản xuất, kinh doanh và phát triển.

“Việt Nam cần nhanh chóng bắt nhịp với làn sóng chuyển đổi này, tận dụng các cơ hội hợp tác quốc tế, thúc đẩy nội lực công nghệ, đồng thời phát triển hạ tầng khu công nghiệp theo hướng tích hợp – thông minh – bền vững,” bà Khánh chia sẻ.

Tại diễn đàn, các chuyên gia trong nước và quốc tế đã cùng thảo luận xoay quanh nhiều nội dung trọng tâm, nổi bật như:

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi sản xuất thông minh tại Việt Nam: Phân tích xu hướng toàn cầu, các yếu tố cản trở và đề xuất giải pháp phù hợp cho doanh nghiệp nội địa, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Mô hình khu công nghiệp tích hợp thế hệ mới: Tái thiết kế khu công nghiệp không chỉ là nơi sản xuất mà còn là không gian sáng tạo, nơi hội tụ công nghệ, tài chính, logistics và hạ tầng kỹ thuật số.

Phát triển khu phi thuế quan và trung tâm logistics hiện đại: Góp phần định vị lại Việt Nam như một cửa ngõ sản xuất – phân phối quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Huy động nguồn vốn và tài chính xanh: Đề xuất giải pháp tài chính, quỹ đầu tư, cơ chế tín dụng ưu đãi cho các doanh nghiệp đang thực hiện chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng xanh – thông minh.

Doanh nghiệp Việt cần chủ động và hợp tác

Một trong những điểm nhấn quan trọng của diễn đàn là lời kêu gọi doanh nghiệp Việt Nam chủ động tham gia và dẫn dắt quá trình chuyển đổi, không chờ đợi mà phải tìm kiếm cơ hội ngay trong thách thức. Việc ứng dụng công nghệ 4.0, xây dựng nhà máy thông minh, áp dụng quy trình sản xuất không phát thải... không còn là “viễn cảnh tương lai” mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để giữ vững vị thế và tăng sức cạnh tranh.

Tuy nhiên, để thực hiện điều này, các doanh nghiệp không thể đơn độc. Họ cần sự hỗ trợ từ chính sách nhà nước, hợp tác với các tổ chức quốc tế, các đơn vị nghiên cứu, và đặc biệt là kết nối với nhau để chia sẻ tài nguyên, dữ liệu, giải pháp, kinh nghiệm thực tiễn. Chính diễn đàn lần này là một minh chứng rõ ràng cho tinh thần đó – tinh thần hợp tác và đồng hành để cùng phát triển.

Sản xuất thông minh bền vững – Tương lai của nền công nghiệp Việt Nam

Diễn đàn sản xuất thông minh bền vững tại MTA 2025 đã khẳng định tầm quan trọng của việc chuyển đổi mô hình sản xuất công nghiệp theo hướng thông minh, tích hợp công nghệ số và phát triển bền vững. Đây không chỉ là bước đi đúng đắn mà còn là yêu cầu sống còn trong bối cảnh toàn cầu đang bước vào kỷ nguyên mới với những thay đổi nhanh chóng, sâu sắc và toàn diện.

Với sự chung tay của các cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng được những cụm công nghiệp hiện đại, khu công nghiệp thông minh, và chuỗi giá trị sản xuất xanh – sạch – hiệu quả, đóng góp vào phát triển kinh tế quốc gia một cách mạnh mẽ và bền vững hơn.

Giống như lời chia sẻ của ông Võ Văn Thân tại sự kiện: “Diễn đàn là nơi khởi đầu cho những ý tưởng, kết nối cho những hợp tác, và là động lực để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam bước vào kỷ nguyên sản xuất thông minh bền vững một cách tự tin và mạnh mẽ.”

Nguồn: Tổng hợp