Một công ty công nghệ tại Mỹ vừa giới thiệu mô hình nhà thuốc tự động hoàn toàn đầu tiên trên thế giới, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), robot và công nghệ thị giác máy tính nhằm tự động hóa toàn bộ quy trình cấp phát thuốc theo đơn. Giải pháp được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao độ chính xác, giảm đáng kể chi phí vận hành và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ dược phẩm cho người dân.

Được phát triển bởi công ty khởi nghiệp Queue có trụ sở tại Palo Alto (California, Mỹ) hệ thống nhà thuốc thế hệ mới có khả năng tiếp nhận các chai thuốc còn nguyên niêm phong từ nhà sản xuất, sau đó tự động thực hiện toàn bộ các công đoạn lưu trữ, kiểm đếm, xác minh, đóng gói và giao thuốc đến bệnh nhân với sự can thiệp của con người ở mức tối thiểu.

Tự động hóa toàn bộ quy trình cấp phát thuốc

Khác với mô hình nhà thuốc truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công của dược sĩ, hệ thống do Queue phát triển tích hợp toàn bộ quy trình cấp phát thuốc trong một nền tảng tự động khép kín.

Ngay sau khi được đưa vào hệ thống, các chai thuốc niêm phong sẽ được robot vận chuyển đến khu vực lưu trữ thông minh. Tại đây, trí tuệ nhân tạo kết hợp với công nghệ thị giác máy tính sẽ nhận diện từng loại thuốc, theo dõi số lượng tồn kho và thực hiện việc lấy thuốc theo đúng đơn của bệnh nhân.

Robot tiếp tục đảm nhiệm các bước kiểm đếm số lượng viên thuốc, xác minh thông tin đơn hàng, đóng gói và chuẩn bị sẵn sàng để giao cho người sử dụng. Nhờ toàn bộ quy trình được số hóa và tự động hóa, nguy cơ nhầm lẫn trong quá trình cấp phát thuốc được giảm xuống đáng kể.

Theo Queue, hệ thống hiện có khả năng xử lý khoảng 250 loại thuốc kê đơn phổ biến nhất tại thị trường Mỹ.

Tốc độ cấp phát nhanh, chi phí vận hành giảm mạnh

Một trong những ưu điểm nổi bật của mô hình nhà thuốc tự động là tốc độ xử lý đơn thuốc rất cao.

Theo công bố của doanh nghiệp, hệ thống có thể hoàn thành việc cấp phát một lọ chứa 60 viên thuốc chỉ trong khoảng 30 giây. Khi vận hành đầy đủ, công suất xử lý có thể đạt tới khoảng 600 viên thuốc mỗi phút, đáp ứng nhu cầu phục vụ tại các bệnh viện lớn, chuỗi nhà thuốc hoặc trung tâm y tế có lưu lượng bệnh nhân cao.

Bên cạnh việc nâng cao năng suất, Queue cho biết công nghệ mới có thể giúp giảm tới 96% chi phí hoàn thành một đơn thuốc so với mô hình nhà thuốc truyền thống nhờ cắt giảm nhiều công đoạn thủ công và tối ưu hóa quy trình vận hành.

Thiết kế theo dạng mô-đun cũng cho phép hệ thống dễ dàng triển khai tại nhiều địa điểm khác nhau như bệnh viện, phòng khám, trung tâm y tế, chuỗi bán lẻ dược phẩm hay các khu vực còn thiếu nhân lực dược.

AI và thị giác máy tính nâng cao độ chính xác

Điểm cốt lõi tạo nên sự khác biệt của nhà thuốc tự động nằm ở việc ứng dụng đồng thời nhiều công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, robot công nghiệp và thị giác máy tính.

Các thuật toán AI có nhiệm vụ phân tích đơn thuốc, quản lý tồn kho và điều phối toàn bộ hoạt động của hệ thống. Trong khi đó, công nghệ thị giác máy tính liên tục quét hình ảnh, nhận diện nhãn thuốc, kiểm tra số lượng, phát hiện sai lệch và xác minh từng đơn thuốc trước khi giao cho bệnh nhân.

Sự kết hợp này giúp hạn chế tối đa các lỗi phát sinh trong quá trình cấp phát, đồng thời tạo khả năng truy xuất toàn bộ lịch sử xử lý của từng đơn thuốc, góp phần nâng cao tính minh bạch và an toàn.

Theo Queue, mô hình này không nhằm thay thế hoàn toàn vai trò của dược sĩ mà hướng tới giảm bớt những công việc lặp đi lặp lại, để đội ngũ chuyên môn có nhiều thời gian hơn cho hoạt động tư vấn và chăm sóc người bệnh.

Giải pháp cho bài toán thiếu hụt nhân lực ngành dược

Sự ra đời của nhà thuốc tự động diễn ra trong bối cảnh ngành dược tại Mỹ đang phải đối mặt với nhiều thách thức.

Khối lượng công việc của các dược sĩ ngày càng gia tăng, trong khi số lượng sinh viên theo học ngành dược có xu hướng giảm, khiến tình trạng thiếu hụt nhân lực ngày càng nghiêm trọng. Điều này không chỉ làm tăng áp lực cho các cơ sở bán lẻ mà còn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sai sót trong quá trình cấp phát thuốc.

Theo một số nghiên cứu tại Mỹ, gần một phần ba số nhà thuốc đã phải đóng cửa trong hơn một thập kỷ qua do nhiều nguyên nhân như thiếu nhân lực, chi phí vận hành tăng cao và áp lực cạnh tranh.

Queue kỳ vọng việc ứng dụng robot và AI sẽ giúp các cơ sở y tế duy trì hoạt động hiệu quả hơn, đặc biệt tại những khu vực có ít dược sĩ hoặc nhu cầu cấp phát thuốc lớn.

Thử nghiệm mô hình nhà thuốc thương mại

Hiện Queue đã đưa vào vận hành nguyên mẫu nhà thuốc thương mại đầu tiên nhằm đánh giá hiệu quả của công nghệ trong điều kiện thực tế.

Thông qua quá trình thử nghiệm, doanh nghiệp sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống, tối ưu thuật toán AI và mở rộng danh mục thuốc có thể xử lý tự động trước khi triển khai trên quy mô lớn.

Để phục vụ kế hoạch phát triển, Queue đã huy động thành công khoảng 12,6 triệu USD từ các nhà đầu tư nhằm đẩy nhanh quá trình nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa hệ thống.

Trong tương lai, công ty kỳ vọng các nhà thuốc tự động có thể được triển khai rộng rãi tại bệnh viện, phòng khám, siêu thị dược phẩm và nhiều cơ sở chăm sóc sức khỏe khác, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân.

Vẫn cần vượt qua những rào cản pháp lý

Mặc dù công nghệ được đánh giá có nhiều tiềm năng, việc đưa nhà thuốc tự động vào vận hành trên diện rộng vẫn còn không ít thách thức.

Hiện nay, pháp luật tại nhiều bang của Mỹ vẫn yêu cầu dược sĩ có giấy phép hành nghề phải trực tiếp thực hiện bước kiểm tra cuối cùng trước khi thuốc được giao đến bệnh nhân. Điều này đồng nghĩa với việc hệ thống AI chưa thể thay thế hoàn toàn vai trò của con người trong quy trình cấp phát thuốc.

Bên cạnh đó, Queue cũng cần chứng minh với các cơ quan quản lý, trong đó có Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), rằng quy trình xác minh bằng trí tuệ nhân tạo và thị giác máy tính có độ chính xác, độ tin cậy và mức độ an toàn tương đương hoặc cao hơn phương pháp truyền thống.

Ngoài các yêu cầu pháp lý, việc tạo dựng niềm tin đối với người sử dụng cũng là yếu tố quyết định thành công của mô hình mới. Người bệnh cần được bảo đảm rằng mọi đơn thuốc đều được kiểm tra nghiêm ngặt, đúng loại thuốc, đúng liều lượng và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn trước khi sử dụng.

Mở ra xu hướng tự động hóa trong ngành dược

Sự kết hợp giữa AI, robot và thị giác máy tính đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Nếu vượt qua các rào cản về pháp lý và được triển khai thành công trên quy mô lớn, mô hình nhà thuốc tự động có thể trở thành một xu hướng mới của ngành dược trong những năm tới.

Không chỉ giúp giảm chi phí vận hành, nâng cao năng suất và hạn chế sai sót, hệ thống còn góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực, mở rộng khả năng cung cấp dịch vụ dược phẩm tới nhiều khu vực, đồng thời nâng cao trải nghiệm của người bệnh thông qua quy trình cấp phát thuốc nhanh chóng, chính xác và hiện đại.

Việc ứng dụng sâu rộng các công nghệ số vào hoạt động của nhà thuốc cũng phản ánh xu hướng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong ngành y tế toàn cầu, hướng tới xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe thông minh, hiệu quả và lấy người bệnh làm trung tâm.

Nguồn: Tổng hợp