Sau hơn hai tháng triển khai Danh mục công nghệ chiến lược quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiếp nhận 28 nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược do các bộ, ngành đề xuất. Các nhiệm vụ hiện đang được thẩm định, phê duyệt để sớm đưa vào triển khai, tạo nền tảng phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược "Make in Vietnam" trong những năm tới.

Thông tin được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 diễn ra sáng 4/7.

Đẩy nhanh triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược

Đầu tháng 5/2026, Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt Danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, xác định các lĩnh vực ưu tiên để tập trung nguồn lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ lõi, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ngay sau khi danh mục được ban hành, các bộ, ngành đã chủ động xây dựng và đề xuất các nhiệm vụ nghiên cứu phù hợp với chức năng, lĩnh vực quản lý.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, đến nay Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiếp nhận 28 nhiệm vụ do các bộ, ngành gửi về và đang khẩn trương tổ chức thẩm định, hoàn thiện các thủ tục để sớm phê duyệt, đưa vào triển khai.

Song song với các nhiệm vụ trong nước, Bộ cũng chủ động tuyển chọn 39 nhiệm vụ nghiên cứu công nghệ chiến lược thông qua các chương trình hợp tác khoa học và công nghệ song phương với nhiều quốc gia như Nga, Australia, Italy, Nhật Bản cùng một số đối tác quốc tế khác.

Việc kết hợp giữa nguồn lực trong nước và hợp tác quốc tế được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam tiếp cận nhanh hơn với các công nghệ tiên tiến, đồng thời nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển các công nghệ cốt lõi.

Nhiều công nghệ có thể tạo sản phẩm ngay trong năm 2026

Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ cùng ngày, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết 28 nhiệm vụ do các bộ, ngành đề xuất đều là những bài toán công nghệ quy mô lớn, có tính mới và mức độ phức tạp cao.

Bộ Khoa học và Công nghệ đang tập trung hoàn thành công tác thẩm định để báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20/7, bảo đảm tiến độ triển khai theo kế hoạch.

Qua đánh giá bước đầu, một số nhóm công nghệ đã có mức độ sẵn sàng tương đối cao và có khả năng tạo ra các sản phẩm đầu tiên ngay trong năm 2026.

Đó là các lĩnh vực như camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI Camera), robot di động tự hành, thiết bị bay không người lái (UAV), nền tảng giáo dục thông minh, cùng một số vaccine, sinh phẩm y tế và công nghệ sinh học phục vụ nông nghiệp.

Đây đều là những lĩnh vực mà các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp Việt Nam đã có những kết quả nghiên cứu ban đầu hoặc đã phát triển được nguyên mẫu, tạo tiền đề thuận lợi để tiếp tục hoàn thiện và thương mại hóa.

Theo lãnh đạo Bộ, nếu được triển khai đúng tiến độ, các nhiệm vụ này sẽ góp phần hình thành những sản phẩm công nghệ mang thương hiệu Việt Nam, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và từng bước giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu.

Lấy hiệu quả thương mại làm thước đo của công nghệ chiến lược

Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, phát triển công nghệ chiến lược là nhiệm vụ có phạm vi rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu.

Do đó, vai trò chỉ đạo của người đứng đầu các bộ, ngành và địa phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc lựa chọn đúng bài toán công nghệ, huy động nguồn lực và tổ chức triển khai hiệu quả.

Một trong những quan điểm xuyên suốt được Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh là các nhiệm vụ công nghệ chiến lược phải hướng tới khả năng thương mại hóa, lấy hiệu quả ứng dụng trong thực tiễn làm tiêu chí đánh giá kết quả nghiên cứu.

Theo Thứ trưởng, nghiên cứu khoa học không chỉ dừng lại ở việc tạo ra các công bố hay nguyên mẫu trong phòng thí nghiệm mà cần hướng tới hình thành các sản phẩm, dịch vụ và doanh nghiệp công nghệ có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Đây cũng là định hướng phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Những lĩnh vực công nghệ phức tạp cần lộ trình dài hạn

Bên cạnh các công nghệ có khả năng sớm tạo ra sản phẩm, nhiều lĩnh vực chiến lược khác vẫn cần thời gian nghiên cứu và đầu tư dài hạn do yêu cầu kỹ thuật rất cao.

Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, những công nghệ như vệ tinh, đường sắt tốc độ cao, công nghệ khai thác và chế biến đất hiếm, cùng nhiều công nghệ lõi khác đều là các lĩnh vực có độ phức tạp lớn, đòi hỏi nguồn lực đầu tư đáng kể, đội ngũ nhân lực chất lượng cao và quá trình nghiên cứu liên tục trong nhiều năm.

Vì vậy, các nhiệm vụ này sẽ được triển khai theo lộ trình cụ thể đến năm 2030, từng bước làm chủ công nghệ, phát triển sản phẩm và xây dựng năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc phát triển công nghệ chiến lược không thể đạt kết quả trong thời gian ngắn mà cần được thực hiện bài bản, có trọng tâm, trọng điểm và có sự đầu tư lâu dài.

Kỳ vọng tạo bước đột phá trong phát triển công nghệ Việt Nam

Mặc dù còn nhiều thách thức, Bộ Khoa học và Công nghệ bày tỏ sự tin tưởng vào khả năng đạt được những kết quả ban đầu ngay trong năm 2026.

Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, với sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Nhà nước cùng sự tham gia tích cực của các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp, Việt Nam có cơ sở để hình thành những sản phẩm công nghệ chiến lược đầu tiên mang dấu ấn "Make in Vietnam".

Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ nghiên cứu không chỉ góp phần làm chủ những công nghệ lõi có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh mà còn tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Các chuyên gia nhận định, việc sớm triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược sẽ tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam từng bước xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ hiện đại, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có năng lực tự chủ về các công nghệ cốt lõi trong những lĩnh vực ưu tiên vào giai đoạn 2030 và các năm tiếp theo.