Ngày 5/6/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) chính thức công bố danh mục 21 bài toán lớn trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Bộ trong việc thực thi Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, nhấn mạnh vai trò then chốt của KH&CN và đổi mới sáng tạo trong phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Từ chủ trương đến hành động: Khẳng định vai trò đầu tàu của KH&CN

Nghị quyết 57-NQ/TW đã đặt ra một tầm nhìn chiến lược cho phát triển KH&CN, trong đó nhấn mạnh cần cụ thể hóa bằng các hành động thực tiễn. Việc công bố 21 bài toán lớn không chỉ là hành động cụ thể hóa tầm nhìn đó, mà còn là bước đi tiên phong trong cách tiếp cận mới về chiến lược phát triển công nghệ của Việt Nam.

Danh mục này tập trung vào các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, có khả năng tạo đột phá, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp công nghệ trong nước.

21 bài toán lớn – Trụ cột cho nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia

Các bài toán được lựa chọn đều mang tính thực tiễn cao, gắn với các thách thức lớn trong quá trình phát triển đất nước, đồng thời mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp trong nước phát triển các sản phẩm "Make in Vietnam" có giá trị cao.

Một số lĩnh vực chiến lược được Bộ KH&CN ưu tiên bao gồm:

- Trí tuệ nhân tạo (AI)

- Internet vạn vật (IoT)

- Công nghệ sinh học

- Công nghệ chuỗi khối (Blockchain)

- Viễn thông thế hệ mới (5G, 6G)

- Công nghệ bán dẫn

- Dữ liệu lớn (Big Data)

- Công nghệ không gian

Mỗi bài toán đều có tính khả thi cao, định hướng rõ ràng, và được thiết kế để huy động sự tham gia của nhiều bên liên quan, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân, viện nghiên cứu và trường đại học.

Những bài toán trọng điểm tiêu biểu: Khát vọng chinh phục đỉnh cao công nghệ

Xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn “Make in Vietnam”

Trong bối cảnh thế giới đang thiếu hụt chip bán dẫn và cuộc đua công nghệ đang nóng lên, việc xây dựng một nhà máy chế tạo chip quy mô nhỏ, công nghệ cao tại Việt Nam không chỉ phục vụ cho nghiên cứu và đào tạo mà còn mở ra khả năng tự chủ công nghệ trong lĩnh vực chiến lược này. Đây là bước khởi đầu quan trọng để Việt Nam từng bước tham gia chuỗi giá trị toàn cầu trong lĩnh vực bán dẫn.

Nghiên cứu, chế tạo thiết bị 5G và 6G cùng hệ sinh thái mạng lõi

Một trong những bài toán mang tính chiến lược dài hạn là nghiên cứu và chế tạo thiết bị 5G tiên tiến và tiến tới 6G – công nghệ mạng di động của tương lai. Việc làm chủ thiết bị, mạng lõi và hệ thống truyền dẫn sẽ giúp Việt Nam không chỉ là quốc gia tiêu dùng mà còn trở thành quốc gia sản xuất công nghệ viễn thông.

Xây dựng nền tảng dữ liệu sinh học quốc gia tích hợp AI

Bài toán này nhằm phát triển một cơ sở dữ liệu sinh học quốc gia, tích hợp trí tuệ nhân tạo để phục vụ nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa sản phẩm công nghệ sinh học – lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu. Đây cũng là yếu tố nền tảng để phát triển ngành y dược, nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp thực phẩm chức năng...

Phát triển nền tảng số và cảm biến thông minh cho nuôi trồng thủy sản

Việt Nam là quốc gia có thế mạnh về thủy sản. Việc đưa công nghệ cảm biến thông minh và nền tảng số vào quy trình nuôi trồng sẽ góp phần hiện đại hóa ngành, tăng năng suất, giảm rủi ro và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Xây dựng trợ lý ảo hỗ trợ công chức, viên chức

Bài toán mang tính ứng dụng cao trong cải cách hành chính, khi trợ lý ảo có thể hỗ trợ tra cứu văn bản pháp luật, quy trình thủ tục, xử lý văn bản… giúp giảm tải công việc thủ công và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Phát triển AI “Make in Vietnam”

Việc xây dựng các mô hình trí tuệ nhân tạo do người Việt phát triển, phục vụ cho các lĩnh vực như y tế, giáo dục, dịch vụ công, giao thông, sản xuất… là yếu tố then chốt giúp Việt Nam tự chủ công nghệ AI, giảm phụ thuộc vào nền tảng nước ngoài và đảm bảo an toàn dữ liệu quốc gia.

Tư duy mở: Giao nhiệm vụ, khơi nguồn sáng tạo từ doanh nghiệp

Khác với cách tiếp cận truyền thống, các bài toán lớn lần này được thiết kế theo hướng giao nhiệm vụ cụ thể cho doanh nghiệp công nghệ trong nước, mở ra cơ hội cho họ chủ động tham gia từ khâu đề xuất, thiết kế, triển khai đến thương mại hóa sản phẩm.

Theo đại diện Bộ KH&CN, đây là lời mời gọi các doanh nghiệp công nghệ Việt tham gia kiến tạo tương lai số cho quốc gia, đồng thời là cơ hội để chứng minh năng lực và xây dựng thương hiệu công nghệ Việt trên trường quốc tế.

Bảo đảm triển khai hiệu quả: Sự phối hợp liên ngành, liên kết hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Để các bài toán lớn thực sự mang lại hiệu quả, Bộ KH&CN sẽ giao các cơ quan chuyên môn chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Các hoạt động hỗ trợ sẽ bao gồm:

- Cung cấp dữ liệu, thông tin đầu vào

- Hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật

- Kết nối với quỹ đầu tư, chương trình hỗ trợ tài chính

- Hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp xoay quanh từng bài toán

Đây là mô hình phát triển theo cụm đổi mới sáng tạo, kết nối giữa nhà nước - doanh nghiệp - nhà khoa học - nhà đầu tư, nhằm tạo ra chuỗi giá trị khép kín từ nghiên cứu đến ứng dụng và thương mại hóa.

Khát vọng Việt Nam: Làm chủ công nghệ, vươn ra thế giới

Việc triển khai thành công các bài toán lớn không chỉ giúp giải quyết các bài toán thực tiễn trong nước mà còn là cơ sở để Việt Nam nâng tầm vị thế trên bản đồ công nghệ thế giới.

Nhiều bài toán nếu được thực hiện thành công có thể xuất khẩu giải pháp công nghệ sang các nước đang phát triển, nơi có nhu cầu tương đồng. Các sản phẩm công nghệ "Make in Vietnam" có thể trở thành biểu tượng cho năng lực sáng tạo và tự chủ công nghệ của người Việt.

Kết luận: Cơ hội vàng cho doanh nghiệp Việt bứt phá

21 bài toán lớn không chỉ là những đề bài chiến lược của quốc gia, mà còn là “cánh cửa vàng” để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào quá trình hiện đại hóa đất nước. Đây là lúc các doanh nghiệp công nghệ cần thể hiện vai trò tiên phong, tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo, sẵn sàng đồng hành cùng Chính phủ trên hành trình xây dựng một Việt Nam số, tự chủ, đổi mới và bền vững.

Sự thành công của các bài toán này sẽ phụ thuộc vào tinh thần hợp tác công - tư, tính thực tiễn trong triển khai và khát vọng cống hiến của toàn hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam.

Nguồn: Tổng hợp