Hệ thống quan trắc nước thải tự động liên tục trước tiên phải đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật quy định chi tiết tại Thông tư 10/2021/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về kỹ thuật quan trắc môi trường và quản lý thông tin, dữ liệu quan trắc chất lượng môi trường cũng như phải đáp ứng được Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết về một số điều của Luật bảo vệ môi trường.
Như vậy, hệ thống quan trắc nước thải tự động liên tục được định nghĩa là một hệ thống bao gồm các thiết bị đáp ứng yêu cầu kỹ thuật được quy định chi tiết tại Thông tư 10/2021/TT-BTNMT nhằm thực hiện theo dõi tình trạng và chất lượng nguồn thải một cách liên tục và tự động, giúp chủ nguồn thải, cơ quan quản lý có thể giám sát chặt chẽ việc xả nước thải tại mọi thời điểm và có các biện pháp giải quyết, ứng cứu kịp thời khi xảy ra sự cố về môi trường (nếu có).
Một hệ thống quan trắc nước thải tự động cơ bản tối thiểu phải đo được các thông số chính như sau:
Nhu cầu ô xy hóa học- COD (hoặc tổng lượng các bon hữu cơ – TOC)
Tổng chất rắn lơ lửng – TSS
Nhiệt độ
Độ pH
Lưu lượng (bao gồm đầu vào và đầu ra)
Amoni – NH4+
Ngoài ra, tùy thuộc các ngành nghề, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, yêu cầu của các cơ quan tại địa phương mà hệ thống quan trắc nước thải tự động liên tục còn có thêm các thông số khác như: Tổng ni tơ (TN), tổng phốt pho (TP), tổng dầu mỡ khoáng, độ màu (Color), tổng vi sinh vật, các kim loại nặng (As, Fe, Cr, Cd….)
Các chỉ tiêu đo lường chính
|
Thông số |
Dải đo |
Nguyên lý |
|---|---|---|
|
COD (Nhu cầu ô xy hóa học) |
0–500, 1000 mg/L hoặc tùy chọn |
Đo quang UV-VIS |
|
TSS (Tổng chất rắn lơ lửng) |
0–500, 1000 mg/L hoặc tùy chọn |
Đo quang tán xạ ngược |
|
pH |
0–14 |
Điện cực Ag/AgCl |
|
Nhiệt độ |
0–80 °C hoặc tùy chọn |
Tích hợp trong điện cực pH |
|
Amoni (NH₄⁺) |
0–100, 1000 mg/L hoặc tùy chọn |
Điện cực chọn lọc ion (ISE) |
|
Lưu lượng (đầu vào và đầu ra) |
Tùy chọn khi đặt hàng |
Điện từ / Ultrasonic |
|
Các thông số khác: Độ màu, TN, TP, Kim loại nặng, … |
Tùy chọn khi đặt hàng |
Tùy chọn khi đặt hàng |
Sơ đồ nguyên lý và các thiết bị của hệ thống quan trắc
Sơ đồ nguyên lý hệ thống quan trắc nước thải tự động liên tục
Hệ thống quan trắc nước thải tự động liên tục bao gồm các trang thiết bị cơ bản như:
Cảm biến (sensor) đo các chỉ tiêu: phụ thuộc vào tính chất nguồn xả thải, yêu cầu của cơ quan quản lý mà có các cảm biến đo tương ứng như: COD, TSS, Độ màu, pH, Nhiệt độ, Amoni (NH4+), Lưu lượng đầu vào, Lưu lượng đầu ra, Tổng Nito (TN), Tổng phốt pho (TP), PO4, NH3, NO3, tổng dầu mỡ khoáng, các kim loại nặng,…
Thiết bị lưu trữ dữ liệu đo, truyền dữ liệu (Datalogger): Mục đích lưu trữ và hiển thị dữ liệu tại trạm quan trắc, đồng thời truyền dữ liệu theo đúng định dạng chuẩn được quy định tại Thông tư 10/2021/TT-BTNMT về Sở Tài nguyên Môi trường của từng địa phương.
Thiết bị lấy mẫu nước tự động (Autosampler): nhằm giúp cơ quan quản lý có thể lấy mẫu tự động hoặc thủ công từ xa khi có bất kỳ thông số hoặc chỉ tiêu nào vượt ngưỡng cho phép.
Các thiết bị phụ trợ của hệ thống quan trắc như: tủ hệ thống (chứa các bộ hiển thị cho từng chỉ tiêu hoặc đa chỉ tiêu, hệ thống cấp nguồn cho các thiết bị, hệ thống điều khiển bơm tự động, đèn chiếu sáng, quạt thông gió…), hệ thống làm sạch bằng khí nén hoặc thổi khí, camera giám sát nguồn thải và nhà trạm, UPS, hệ thống cấp internet, hệ thống bơm nước thải, bể chứa cảm biến và hệ thống đường ống vào – ra, hệ thống báo cháy báo khói, thiết bị cắt sét trực tiếp và lan truyền và các thiết bị phụ trợ khác.